Çocuk Gelişiminde Oyun ve Oyuncak Neden Önemli

Oyun çocuğun dünyayı, insanları, insanlar arası ilişkileri anlaması ve toplumun bir parçası olması adına en önemli yöntemdir.

Çocuk ve oyunu birbirinden ayrı düşünmek mümkün değildir. Oyun söz konusu olduğunda akla gelen diğer bir kavram da oyuncaktır. Oyun oyuncaksız, oyuncak oyunsuz olmaz.

Peki anne babalar çocukları ile oyun oynarken nelere dikkat etmeli

Oyun bir mesai değildir, anne baba da en az çocuk kadar oyundan keyif almalıdır.

Oyunun saati günü olmaz. Çocuk için her gün, her saat oyun için uygun zamandır. Anne babalar bu süreleri çocuğun da kabul edebileceği şekilde sınırlandırabilir. Çünkü çocuklar özellikle anne babaları ile oyuna doymazlar. Ama süre sınırları belli olmak kaydıyla düzenli olarak oyun oynamalıdırlar.

Çocuklar oyun içinde rol almaktan, başkasının davranışlarını taklit etmekten hoşlanırlar. Anne babadan da benzer davranışları beklerler.

Anne baba oyun içinde didaktik davranır, çocuğa bir şeyler öğretmeye çalışırsa, çocuk bundan sıkılabilir. Bu nedenle anne babanın da temel amacı keyifli vakit geçirmek olmalıdır. Çocuk zaten oyun içinde öğrenmesi gereken pek çok kavramı ya da davranış modelini kendiliğinden doğal bir süreçte öğrenecektir.

Anne babanın oyunu bölmemesi bir diğer önemli noktadır. Çocuklar oyuna başladıktan kısa bir süre sonra “Sen oynamaya devam et, ben çamaşırları asıp geleyim” tarzında ifadeler ile oyunun bölünmesinden hoşlanmazlar.

Oyun sırasında mümkün olduğunca çocuğu özgür bırakmak önemlidir. Kendisine ya da oyun arkadaşına zarar vermediği sürece “Dur, yapma” gibi ifadelerle çocuğu engellemek yerine, bağımsızlaşmasına fırsat vermek önemlidir.

Oyun dediğimiz şey hayatın birebir aynısı olmak zorunda değildir, hayalidir, yaratıcılığa dayanır. Bu nedenle “Bu böyle olmaz, hayır bunu böyle yapmayalım” gibi ifadeler ile anne babalar aslında çocukların yaratıcılığını engellemiş olurlar.

Oyun kadar önemli olan diğer bir öğe de oyunun ana malzemesi olan oyuncaktır. Oyuncak seçiminde anne babaların dikkat etmesi gereken bazı özellikler vardır.

Oyuncak çocuğun yaşına ve gelişimine göre seçilmelidir.

Oyuncak seçerken çocukların sağlığına da dikkat etmek önemlidir. Oyuncağın malzemesi, CE markasının olması dikkat edilmesi gereken noktalar arasındadır.

Plastik oyuncakların yanı sıra son dönemde ahşap oyuncakları da bulabilmek mümkün. Ahşap oyuncaklar kullanım ve sağlık açısından tercih edilebilir.

Özellikle küçük çocuklara oyuncak alırken küçük parçalı, çok parçalı, boyası çıkabilen oyuncaklar değil; sivri ve keskin parçaları olmayan, büyük parçalı, sağlıklı oyuncaklar tercih edilmelidir.

Oyuncağın temizlenebilmesi, yıkanabilir olması da özellikle küçük çocukların oyuncakları için aranan bir özellik olmalıdır.

Peluş oyuncaklarda, oyuncağın tüylerinin dökülmemesi gerekir.

Lego gibi çok parçalı oyuncaklarda, oyuncak kutuları oyuncakları oynanmadığı zaman saklanabileceği gibi sağlam olmalıdır.

Oyuncak sadece çocuğun keyifli zaman geçirmesi için değildir, oyuncak seçerken çocuğun gelişimine nasıl bir katkı sağlayacağı da düşünülmelidir.

Oyuncak alırken çocukların da tercihleri de göz önüne alınmalıdır.

 Çocuk Gelişim Uzmanı Emine ERGÜN